طرح هادی روستای راران
نوع پروژه: مطالعات شهری
تاریخ: ۱۳۸۷
موقعیت: خوراسگان، اصفهان
کارفرما: شهرداری خوراسگان
روستای راران از توابع دهستان جی در بخش مرکزی شهرستان اصفهان است که در پهنهی شرقی این شهر و در مجاورت خوراسگان قرار دارد. این روستا که از شمال و جنوب با اراضی کشاورزی و باغات و از شرق با محدودهی شهر خوراسگان هممرز است، در مرز میان ساختار سنتی روستایی و روند گسترش شهری اصفهان شکل گرفته است. پیشینهی تاریخی راران با منارهی شاخص آن که به دوران تیموریان بازمیگردد گره خورده و هستهی اولیهی روستا در پیرامون همین عنصر تاریخی شکل گرفته است. بافت قدیمی روستا با معابر باریک و ارگانیک و ساختمانهایی با مصالح بنایی، بیانگر شکلگیری تدریجی سکونت در پاسخ به نیازهای اولیهی زندگی روستایی است. در ادامه و طی دهههای بعد، روستا در امتداد محور شرقی - غربی گسترش یافته و در سالهای اخیر نیز توسعهی آن در حاشیههای غربی با الگویی متاثر از بافتهای شهری شکل گرفته است.
با وجود ارزش تاریخی و هویتی بافت قدیم، روستای راران با چالشهایی نظیر فرسودگی کالبدی، کمبود فضاهای خدماتی، عرض کم معابر و نبود شبکهی دفع فاضلاب روبهرو است. همچنین محدودیتهای طبیعی و کالبدی از جمله احاطه شدن روستا توسط اراضی کشاورزی و وجود مسیل در بخش شرقی، دامنهی توسعهی آن را محدود کرده است. در سالهای اخیر نیز خشکسالی و کاهش فعالیتهای کشاورزی از یک سو موجب مهاجرت بخشی از جمعیت شده و از سوی دیگر، نزدیکی به شهر اصفهان و قیمت پایین زمین زمینهی رشد جمعیت و شکلگیری سکونتگاههای جدید را فراهم کرده است. این شرایط ضرورت برنامهریزی برای ساماندهی کالبدی، بهبود زیرساختها و تأمین خدمات مورد نیاز ساکنان را بیش از پیش آشکار میکند.
در طرح ساماندهی و توسعهی روستای راران، رویکرد اصلی بر احیا و تقویت هستهی تاریخی روستا و ارتقای کیفیت فضاهای عمومی آن متمرکز شده است. بهسازی بافت قدیم، محوطهسازی و ساماندهی فضای پیرامون منارهی تاریخی، حفظ مسیر چشمه و درختان کهنسال و توجه به بناهای ارزشمند موجود در بافت از مهمترین محورهای این رویکرد است. در عین حال، برای پاسخ به نیازهای آیندهی روستا، توسعهی فضاهای مسکونی و خدماتی با تأکید بر استفاده از اراضی بایر داخل بافت و هدایت کنترلشدهی گسترش روستا پیشبینی شده است. ایجاد و ساماندهی فضاهای آموزشی، فرهنگی، ورزشی، بهداشتی و خدمات وابسته به فعالیتهای کشاورزی و دامداری، در کنار بهسازی معابر و مدیریت آبهای سطحی، از دیگر اقدامات پیشنهادی طرح به شمار میرود.
هدف این طرح، ایجاد تعادلی میان حفظ هویت تاریخی و فرهنگی راران و پاسخگویی به نیازهای معاصر ساکنان آن است؛ بهگونهای که بافت قدیم روستا همچنان به عنوان مرکز هویتی و اجتماعی آن باقی بماند و توسعهی جدید در امتداد ظرفیتهای طبیعی، تاریخی و کالبدی روستا شکل گیرد.
