پارک علم و فناوری غیاث الدین کاشانی
نوع: طراحی شهری
تاریخ: ۱۳۹۸
مساحت: ۲۵۰,۰۰۰ مترمربع
موقعیت: اصفهان, کاشان
کارفرما: شهرک علمی و تحقیقاتی اصفهان
پارک علم و فناوری غیاثالدین کاشانی بهعنوان یک پروژه شاخص در حوزه طراحی شهری، با هدف ایجاد بستری نظاممند برای توسعه نوآوری، ارتقای فرهنگ کارآفرینی و افزایش توان رقابتی شرکتهای دانشبنیان ، افزایش ثروت اجتماعی از طریق توسعه اقتصاد دانشبنیان شکل گرفته است. این مجموعه با فراهمسازی زیرساختهای لازم برای استقرار شرکتها و مؤسسات فناور، زمینه تجاریسازی دانش، انتقال فناوری و تعامل میان صنعت و دانشگاه را فراهم میآورد و بهعنوان یکی از گرههای کلیدی اکوسیستم نوآوری منطقه ایفای نقش میکند.
ساختار مفهومی طرح بر پایه ایده باغ ایرانی و الگوی تاریخی چهارباغ شکل گرفته است؛ بهگونهای که هندسه متقاطع و محورهای عمود برهم، سازمان فضایی مجموعه را تعریف میکنند. در این چارچوب، چهار زون اصلی عملکردی با عنوان «باغ» طراحی شدهاند که هر یک بازتابدهنده یکی از ظرفیتهای بومی و فناورانه منطقه کاشان هستند. باغ صنعت دربرگیرنده صنایع ماشینسازی و فلزی است؛ باغ دانش به حوزههای برق و الکترونیک، انرژی، فناوریهای نوین و نانو اختصاص دارد؛ باغ هویت با تمرکز بر صنایع غذایی و نساجی و با تأکید بر پیشینه گلابگیری، اسانسهای طبیعی و قالیبافی منطقه تعریف شده است؛ و باغ گردشگری به حوزههایی چون معماری، گردشگری و کاشانشناسی میپردازد. این تقسیمبندی عملکردی، ضمن ایجاد انسجام فضایی، بازتابی از ساختار فرهنگی، اقتصادی و تاریخی شهر کاشان به شمار میآید.
قرارگیری مجموعه در اقلیم گرم و خشک کاشان، نقش باغ را نهتنها بهعنوان عنصر سازماندهنده فضا بلکه بهعنوان نمادی از آسایش، آرامش و یادآور بهشت اخروی پررنگ کرده است. حضور پررنگ آب در طراحی، الهامگرفته از ساختارهای سنتی مدیریت آب در مناطق کویری و حرکت سلههای خاک، به همراه جانمایی هدفمند پوشش گیاهی، عمارتها و بنای سردر، هویتی شاخص و اقلیمپذیر به مجموعه بخشیده است. میدان مرکزی سایت با فرم «گودالباغچه» طراحی شده که از الگوهای همخوان با معماری بومی کاشان محسوب میشود و به تعدیل شرایط اقلیمی کمک میکند. در سازمان فضایی مجموعه، ورودی اصلی در جنوب سایت تعریف شده و ساختمان مرکز رشد در امتداد محور اصلی ورودی قرار گرفته است تا بهعنوان کانون نوآوری و هسته مرکزی فعالیتها عمل کند.
استقرار شرکتها در دو سوی شرق و غرب، جانمایی آزمایشگاهها در چهارگوشه باغها و قرارگیری کارگاهها در منتهیالیه بیرونی سایت، نظمی هندسی و سلسلهمراتبی به فضا بخشیده است. از سوی دیگر، وجود پست برق در بخش شمالی سایت بهعنوان یکی از محدودیتهای طراحی، در ساماندهی عملکردها و جهتگیری فضاها مورد توجه قرار گرفته است. کاربریهای مجموعه در دو دسته کلی سازماندهی شدهاند. کاربریهای تخصصی شامل شرکتهای مستقل، مرکز رشد، پارک علمی کودکان، فضاهای چندمستأجره و چندمنظوره، فنبازار، کارگاهها و آزمایشگاههاست که هسته اصلی فعالیتهای فناورانه را شکل میدهند. در کنار آن، کاربریهای خدماتی نظیر تالار و رستوران، فضاهای فرهنگی ـ مذهبی، مهمانپذیر، فضاهای ورزشی و تجاری ـ خدماتی پیشبینی شدهاند تا نیازهای پشتیبان مجموعه را تأمین کرده و محیطی پویا و چندعملکردی فراهم آورند.
در مجموع، پارک علم و فناوری غیاثالدین کاشانی با تلفیق هندسه منظم چهارباغ، الهام از فرش ایرانی و بهرهگیری از عناصر هویتی شهر کاشان، کوشیده است الگویی از توسعه دانشبنیان را در بستری اقلیمپذیر و فرهنگی ارائه دهد؛ الگویی که در آن فناوری، طبیعت، تاریخ و اقتصاد در تعاملی متوازن به ساخت فضایی نوآورانه و در عین حال ریشهدار انجامیدهاند.
